POZIOMKI

Helenie

I zajechałem greyhoundem do Brooklynu

gdzie siedzę teraz jedząc poziomki

wyhodowane na plecach meksykańskich farmerów

sprowadzone z pól na ich rękach,

sok nie ma koloru ani słodyczy

    moje dzikie krwawe jagody z wiosennych pól

    wysysane przez czerwcowe pszczoły

    i chronione przez jastrzębie

    plamiły mi twarz i osładzały

    język... leczyły moje ciało ze smutku

    pędy pełzną po trawiastym poszyciu

    na północy, rozproszyły się po świecie

    szukając słonecznego blasku i niewinnego

    bębnienia deszczu aby nasycić korzenie

    i pąki białych kwiatków które w czerwcu

    zaowocują i ogłoszą wiosnę

    kiedy wilk zrzuci zimowe futro

    i wyklują się strzyżyki

    moja krew, krwawe jagody co przynosiły uśmiech

    i ból w zgarbionych plecach, co zmagały się

    z mleczarni do wyrwania,

    a pędy piastowały naszą młodzież

    i zapowiadały irysy, kukurydzę i letnie melony

    walczyliśmy z ptakami o nasiona

    zbroiliśmy się przeciw wężom i polnym myszom;

    wygrywaliśmy bitwę z palącym słońcem

    które oślepiało nam oczy i odmrażaliśmy ręce

    o pędy i ziemię gdzie klęczeliśmy

    i śmialiśmy się w porannej rosie jak robaki

    i dżdżownice; czuliśmy woń starości i mądrości

    moja matka goiła rany tego świata

    sasafrasowym okładem i jedliśmy

    dzikie poziomki, a ich sok spływał

    aż do głębi naszych ust i naszej radości

Siedzę tu w Brooklynie jedząc meksykańskie

poziomki, których nie zbierałem, nawet

nie znam rąk, które je zbierały ani ich opowieści...

pada styczniowy śnieg, posłuchajcie...

    

Maurice Kenny
przełożył Marek Maciołek

Adriaen Coorte. Poziomki.

ZIMĄ NA PÓŁNOCY

dla Cheri Henson

Jechać do domu

         świstaki kąpią się w słońcu

         na letnich łąkach Mohawków

Jechać do domu

         śnieg piętrzy się aż po okapy w Boonville

         Hogansburg oblężone przez zorane pola

         i ruchliwych łowców

Jechać do domu

         jest zawsze ciężko

         kiedy mowę nie zawsze wyraża uścisk ręki

         kiedy nogi nie pamiętają tańca

         kiedy bęben umilkł

         i stary wujek nie stawia ci spragnionemu piwa

Jechać do domu

         gdzie żadne ręce nie splatają włosów

         ani nie proszą o pieśń w Długim Domu

         gdzie kości twej babci

                    nie pochowano w trawie na wietrze

Dom to tam gdzie kuzynie się żenią

         a synowie przynoszą jelenia lub królika na kolację

Jechać do domu

         tam są góry i sosna

         ostowy puch i wspomnienia zdarzeń przebrzmiałych

Konający niedźwiedź jęczy w klonowych lasach.

Pojechałem na północ zimą

                                        tańczyć

Pojechałem na północ

kiedy wracałem

                        była wiosna

Maurice Kenny
przełożył Marek Maciołek

W. H. D. Kotrner. Wódz i wojownicy plemienia Kruków.

MONTER

dla Petera

Gorącą brooklińską nocą staliśmy

w barze popijając piwo, a on powiedział:

            "Kiedy szybuję pod niebiosa na stalowej belce

              stabilnej pod nogami, wiatr daje mi oparcie;

              po robocie piwo dobrze smakuje

              w tych okolicznych barach na Nevins Street,

              ale przy takich wielkich zarobkach

              nie ma się do kogo modlić

              w tym brooklińskim getcie

              gdzie moje dzieciaki nie wiedzą

              czy są Murzynami czy Portorykańczykami;

              za dużo barów na tej Nevins Street od nadmiaru

              piwa kręci mi się w głowie, zapominam

              jak się śpiewa i kiedyś w południe

              ześlizgnę się z tej wysokiej stalowej belki".

I pochwycił wyłaniające się z cienia ręce

Wilka, Niedźwiedzia i Żółwia.

Maurice Kenny
przełożył Marek Maciołek

JADĄC DO DOMU

Książka leży nieczytana na moich kolanach
śnieg osiadł na oknie
z Brooklynu była daleka trasa
greyhound sunął między zoranymi polami
z Syracuse do Watertown
do kraju twarogu i klonów
ospałych rzek i zamkniętych papierni
do domu plotkujących ciotek...
ich mleczy i brzemiennych kotek...
do domu cedrów i kamienistych pól
zimnych mogił pod wierzbą i sosną
do domu w rezerwacie z Brooklynu
który nie był domem
pieśni - bo nie mogłem tam śpiewać
tańców - bo nie mogłem tam tańczyć
od brooklińskich barów i szczurów z getta
do parujących koni bijących kopytami w zmarzniętą ziemię
stajni i wychodków zagubionych w śnieżycach
do domu Narodu Mohawków
do twarzy których nie znałem
i dłoni które mnie nie przyjęły
do nazwisk i drzwi
które zatrzasnął mój ojciec

Maurice Kenny
przełożył Marek Maciołek

Gilbert Stuart. Joseph Grant - Mohawk.

POJECHAŁEM NA PÓŁNOC

Pojechałem na północ zimą
                     a tam tańczyli w Długim Domu
                     kobiety tańczyły
                     starcy tańczyli
                     dzieci tańczyły
Jedliśmy placki kukurydziane

Pojechałem na północ zimą
                     słyszałem wilka
                     słyszałem płacz dziecka
                     słyszałem bęben
Widziałem że jeszcze raz wytańczą siłę Narodu

Pojechałem na północ

Maurice Kenny
przełożył Marek Maciołek

Maurice Kenny urodził się w Watertown, Nowy Jork.

Poeta, redaktor, wydawca, profesor na North Community College i University of Oklahoma. Uzyskał licencjat z literatury angielskiej w 1956 roku na Uniwersytecie Butler. Czołowy przedstawiciel nurtu rdzennej (Native) poezji amerykańskiej (ojciec poety -  to Mohawk).

Mohawkowie (nazwa własna Kaniengehawa „Lud Krzemieni” lub Haudenosaunee „Lud Długich Domów”, alg. Mō häk „Pożeracze ludzi”) – północnoamerykańscy Indianie należący do ligi irokeskiej (nie należy mylić z plemieniem Mohave). W lidze nazywano ich „Odźwiernymi Bramy Wschodu”, bowiem było to najbardziej na wschód wysunięte plemię z ligi irokeskiej, mieszkające w dolinie rzeki Mohawk we wschodniej części stanu Nowy Jork, pomiędzy dzisiejszymi miastami Albany i Utica.

Plemiona irokeskie pojawiły się na terenach stanu Nowy Jork około roku 800 i wkrótce rozpoczęły uprawę ziemi. Dla przerwania nieustających wojen międzyplemiennych prorok Huronów Deganawida i szaman Mohawków Hiawata założyli w XV lub XVI wieku ligę irokeską. Deganawida i Hiawata są być może postaciami mitycznymi.

Stali się partnerami w intratnym handlu futer i sojusznikami Holendrów, a później Anglików, w wojnie z Francuzami. Wkrótce po zawarciu brytyjsko-francuskiego pokoju w roku 1667 pewna grupa Mohawków i Oneidów emigrowała, pod wpływem jezuitów, do Kanady Francuskiej i osiadła na południowym brzegu Rzeki Świętego Wawrzyńca. Później grupa ta przeniosła się bliżej Montrealu i chociaż większość z nich przyjęła katolicyzm i zerwała tradycyjny sojusz antyfrancuski, nadal pozostała częścią składową ligi. W okresie późniejszym część spośród nich przeniosła się do Ohio, a w końcu na Terytorium Indiańskie.

Walczyli po stronie brytyjskiej podczas Wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, a po podpisaniu Traktatu Paryskiego w roku 1783 część przeniosła się do Kanady Brytyjskiej, gdzie władze utworzyły dla lojalnych plemion Rezerwat Sześciu Narodów.

W XIX wieku mieszkający w rezerwatach Mohawkowie i inni Irokezi byli zatrudnianiu jako wioślarze przez różne kampanie handlowe w Kanadzie, a w pewnym momencie wzięli nawet udział w wyprawie w górę Nilu w Afryce.

Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 13 940 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia wyłącznie Mohawk, zaś 26 851 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Mohawk.

Mohawkowie mieszkają też w Kanadzie. W kanadyjskiej prowincji Ontario są oni najliczniejszym z Sześciu Narodów i mieszkają m.in. w rezerwacie Tyendinaga w pobliżu wschodniego krańca jeziora Ontario. W połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku było ich około 13 tysięcy. W 2012 roku liczebność Mohawków zmalała do 11 tysięcy, ponieważ mają ujemny przyrost naturalny.

Sławne postacie:

Deganawida, Hiawata, Joseph Brant, Theyanoguin, Pauline Johnson, Katarzyna Tekakwitha, Jay Silverheels, John Mohawk, Robbie Robertson

Inni autorzy Mohawk:

Taiaiake Alfred
Amylee
Michael Baughman
Benedykt Salli MK
Peter chmura
Darren Bonaparte
Beth E. Brant
Katsi Cooka
Susan Deer Chmura
Douglas M. George-Kanentiio
Barbara A. Gray-Kanatiiosh
Richard G. Zielony
Barbara-Helen Hill
Kahentinetha Horn
Alex A. Jacobs
Emily Pauline Johnson
Maurice Kenny
Kathleen Lacapa
Louise Samotny Pies
Joel Monture
Tom Porter
Vincent Schilling
Tehanetorens